Plakat, którego Marek nie usłyszał
Marek szuka terminu zebrania, ale ogłoszenie jest tylko obrazkiem. Tekst obok plakatu pozwala mu samodzielnie dotrzeć do informacji.
W tej historii
Wyobraź sobie, że Marek kończy pracę i sprawdza stronę szkoły córki. Chce zapisać w kalendarzu termin zebrania. Ma przed sobą zwykłe zadanie: znaleźć datę, godzinę i numer sali. Nie prosi o specjalną wersję informacji. Chce przeczytać to samo ogłoszenie, które otrzymali pozostali rodzice.
Informacja zatrzymała się na plakacie
Aktualność ma tytuł „Zapraszamy na zebranie”. Pod nim jest kolorowy plakat. W tej wymyślonej sytuacji grafika nie otrzymała użytecznego tekstu alternatywnego, a w treści wpisu nie ma daty. Marek słyszy nazwę obrazka, lecz nadal nie zna terminu spotkania.
Może spróbować rozpoznawania tekstu ze zdjęcia lub poprosić kogoś o pomoc. To jednak dodatkowe kroki. Jeżeli narzędzie pomyli cyfrę, Marek może nawet nie zauważyć błędu. Zamiast zakończyć sprawę w minutę, musi sprawdzać informację inną drogą.
Zobacz różnicę: plakat, czytelność i dostępny tekst
Oba obrazy pokazują to samo fikcyjne ogłoszenie. Pierwszy ma czytelny układ, drugi celowo utrudnia odczyt. Żaden obraz nie zastępuje dostępnej treści tekstowej. Poniżej podajemy pełny tekst ogłoszenia.
1. Czytelny wygląd nie wystarczy
Powiększ ilustrację na tej stronie
Przewijaj obraz w tym obszarze. Możesz też powiększyć stronę w przeglądarce. Opis i treść tekstowa pozostają w artykule.

Ilustracja przygotowana przy pomocy sztucznej inteligencji (AI). Narzędzie: ChatGPT — generowanie obrazów.
Przykład fikcyjny, przygotowany do celów edukacyjnych.
Ten plakat jest czytelny wizualnie. Gdy na stronie pojawia się wyłącznie obraz bez tekstu alternatywnego i bez treści ogłoszenia obok, część odbiorców nie ma bezpośredniego dostępu do informacji. Rozpoznawanie obrazu przez OCR lub AI może pomóc, ale bywa zawodne.
2. Trudno odczytać także wzrokiem
Powiększ ilustrację na tej stronie
Przewijaj obraz w tym obszarze. Możesz też powiększyć stronę w przeglądarce. Opis i treść tekstowa pozostają w artykule.

Ilustracja przygotowana przy pomocy sztucznej inteligencji (AI). Narzędzie: ChatGPT — generowanie obrazów.
Przykład fikcyjny, przygotowany do celów edukacyjnych.
Tutaj dochodzą problemy wizualne: słaby kontrast, rozmycie, nakładanie się liter i chaotyczny układ. Taki plakat może być trudny do odczytania również dla osoby bez niepełnosprawności wzroku. Sam opis ALT nie poprawi jego wyglądu.
3. Ta sama informacja jako tekst na stronie
Zebranie rodziców uczniów klasy 3b
- Termin
- 18 listopada, godzina 17:00
- Miejsce
- Sala 12
- Plan spotkania
- Wycieczka i sprawy klasowe
Ten tekst można zaznaczyć, powiększyć, skopiować lub odczytać za pomocą technologii asystujących. Jeżeli plakat przekazuje dodatkowe ważne informacje, trzeba je również udostępnić.
To demonstracja, nie rzeczywiste zaproszenie. Grafiki przygotowano z pomocą AI, a dane spotkania zostały wymyślone. Tekst podany wyżej jest wersją odniesienia dla obu przykładów.
Jak Marek korzysta z internetu
Marek jest niewidomy. Na komputerze używa NVDA. W trybie przeglądania może przechodzić między nagłówkami klawiszem H, a skrótem NVDA+F7 otworzyć listę elementów dokumentu, w tym linków. Program korzysta z informacji udostępnianych przez stronę i przeglądarkę.
NVDA obsługuje także rozpoznawanie tekstu z obrazów za pomocą Windows OCR. To przydatna pomoc, lecz nie powód, żeby autor strony rezygnował z tekstu. Możliwości i wynik zależą od obrazu, programu oraz konfiguracji.
Co widziała redaktorka
Ewa przygotowała plakat, żeby zaproszenie wyglądało spójnie z innymi materiałami szkoły. Sprawdziła kolory i pisownię. Nie pomyślała o osobie, która odsłucha stronę. Problem wynika z procesu publikacji, a nie ze złej woli redaktorki.
Marek zgłasza brak daty w tekście. Ewa otwiera wpis i od razu rozumie, co można poprawić. Nie trzeba usuwać całego plakatu ani tworzyć drugiej strony dla osób niewidomych.
Rozwiązanie: cztery role
Autorka dopisuje nad grafiką datę, godzinę, salę i plan zebrania. CMS powinien pozwalać opublikować te informacje jako zwykły tekst z prawidłowymi nagłówkami. Przypomnienie o brakującej treści może dodatkowo wspierać redaktora, jeżeli system ma taką funkcję.
AI może zaproponować przepisanie plakatu. W naszej fikcyjnej scenie rozpoznaje salę 17 zamiast 12. Ewa porównuje wynik z oryginałem i poprawia cyfrę. Sprawdza także termin, bo nawet płynnie napisane zdanie może zawierać błąd. Człowiek zatwierdza informację.
Jeżeli cała treść plakatu została już podana obok, redaktor dobiera opis grafiki do jej funkcji i kontekstu. Nie musi zmuszać czytelnika do ponownego słuchania identycznego ogłoszenia. Jeżeli obraz przekazuje dodatkowe ważne informacje, trzeba je również udostępnić.
Przed i po
Przed: tytuł „Zapraszamy na zebranie” i sam plakat.
Po: „Zebranie rodziców uczniów klasy 3b odbędzie się 18 listopada o godzinie 17:00 w sali 12. Omówimy plan wycieczki i sprawy klasowe”. Plakat może pozostać dodatkiem. Data jest elementem tej fikcyjnej historii, nie aktualnym komunikatem szkoły.
Zrób to dziś
- Wpisz ważne informacje tekstem, nawet jeśli są również na plakacie.
- Dobierz tekst alternatywny do roli obrazu i treści dostępnej obok.
- Porównaj wynik AI lub OCR z oryginałem, szczególnie daty, godziny i liczby.
Co zyskuje czytelnik
Marek może sam zaplanować dzień. Informacja działa także dla rodzica, który powiększa tekst, kopiuje termin do kalendarza albo korzysta z czytania na głos. Dostępna treść pomaga wielu osobom, niezależnie od tego, czy używają AI.
Sprawdź w praktyce
Ćwiczenie: teksty alternatywne. Źródła techniczne podajemy poniżej. Wskazówki opisują przykładowe rozwiązanie i nie zastępują testów konkretnej strony.
Źródła i pochodzenie
Opowieść fikcyjna, przygotowana do celów edukacyjnych. Postacie i wydarzenia nie opisują rzeczywistych osób ani zdarzeń. Przykłady wymagają dopasowania i sprawdzenia.